Rahim İçi Araç (Spiral)
Spiral veya Rahim içi araç (RİA) ülkemizde ve dünyada en yaygın kullanılan yöntemdir Asya ülkelerinde ve gelişmekte olan ülkelerde ilk ve en çok tercih edilen yöntem olmasına karşı A B D ve bir çok Avrupa ülkesinde doğum kontrol hapları ilk tercih edilen yöntemlerdir Bu kadar yaygın kullanılmasının en büyük nedeni hastaya getirdiği maliyetin düşük olması ve kullanım kolaylığıdır
Spiral (RİA) Nedir?, Nasıl bir araçtır ?
Yapısı genellikle T harfine benzeyen, geri dönebilir doğum kontrolü sağlayan ve ana yapısı kıvrılabilir polietilen olan küçük bir araçtır Gövde üzerinde bakır tel sarılıdır Bu bakır zaman içinde yavaş yavaş salınarak RİA′ nın etki mekanizmalarından birini oluşturur Günümüzde kullanılan modern spirallerin önerilen kullanım süreleri değişkendir Üretici firmalar 3 yıl ile 10 yıl arasında değişen kullanım süreleri belirtmektedirler Ülkemizde yaygın olarak takılan T spiralleri 5-10 yıl süreli koruma sağlamaktadır
Büyük bir kısmı T şeklinde olmakla birlikte piyasada değişik marka ve yapılarda pek çok "ria" bulunmaktadır Bunların etkinlik açısından birbirlerine üstünlükleri yoktur Sadece bir kısmının boyutu küçük olup uygun rahimlere takılmada kolaylık sağlamaktadır
Spiralin alt ucunda genellikle bir halkaya da topuz bulunur Bu bölüme ipi bağlıdır Bu ip pamuk ya da bazı doğal materyalden üretilmiş iplikler gibi sıvı çekerek şişmez İpin görevi RİA çıkartılacağı zaman kolaylık sağlamaktır Bunun yanı sıra kontrollerde ipin uzunluk ve durumu spiralin yerinden kayıp kaymadığının anlaşılmasında yardımcı olmaktadır Genel olarak spiral çıkarma - çıkartma, spiral takma -taktırma kolay bir işlemdir
Kaç çeşit spiral vardır?
Piyasada değişik yapı ve boyutta spiraller (ria)vardır Markası ne olursa olsun hepsinin koruma mekanizması ve etkiliği aynıdır Üzerindeki bakır miktarına göre maksimum kullanma yılları belirlenmiştir Ülkemizde en çok T şeklinde olan bakırlı spiral kullanılmaktadır Spiralleri içerdikleri maddeye göre sınıflandırmak gerekirse
* Bakırlı spiraller : Ülkemizde de en çok tercih edilen bu spirallerin Copper T, Nova-T ve Multiload isminde çeşitleri vardır Doktorun tercihine göre kullanım için seçilirler Multiload ? un küçük boy spirali mevcuttur ve rahmi küçük olan kadınlarda tercih edilmektedir
* Hormonlu spiraller: Bulundurdukları haznede progesteron hormonu içerirler ve bu hormonu yavaş bir şekilde salgılayarak gebeliğe engel olurlar Ülkemizde Mirena ismiyle satılmaktadır
* Herhangi bir madde içermeyen spiraller: Bundan 10-15 yıl öncesi ülkemizde yaygın olarak kullanılmışlardır ?S? şeklinde veya halka şeklinde olup üzerinde herhangi bir madde (bakır, hormon ) içermezler Şu anda temin etmek mümkün değildir, satılmamaktadır
Spiral (RİA) gebeliği nasıl engeller?
Spiralin gebeliği engellemede ilk etkisi rahim içinden geçen sperm hareketlerini bakır aracılığı ile bozmasıdır Ayrıca RİA üzerinde bulunan bakır yavaş yavaş salgılanarak rahmin içini döşeyen endometrium tabakasında inflamasyon adı verilen bir reaksiyona neden olur ve bu dokudan olan enzim üretimini değiştirir Bu etki sonucu yumurta döllenmiş olsa bile rahim içinde tutunamaz Öte yandan bakır prostoglandin adı verilen maddelerin üretimini etkileyerek gebeliği destekleyen hormonların üretimini bozar Yani spiral hem döllenmeyi engeller hem de döllenme olsa bile bu embriyonun rahim içinde tutunma ve canlılığını devam ettirme şansını azaltır
Spiralin güvenirliliği ne kadardır?
Spiral güvenirliliği en yüksek olan korunma yöntemlerinden biridir Başarısızlık oranı yaklaşık %2?dir Koruyuculuk spiral takıldığı andan itibaren başlar Spiralin koruyuculuğu çıkarıldığı anda biter ve yumurtlama üzerine etkisi olmadığı için kadın tekrar gebe kalma yeteneğine kavuşur RİA′nın cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı hiçbir koruyuculuğu yoktur Bu nedenle bu hastalıklar açısından yüksek risk grubunda olan kadınlar pelvik enfeksiyon kolaylıkla gelişebileceği için mut